Her hakkı Fiba Grubu'na aittir. Copyright © 2025
“Bitcoin: Eşler Arası Elektronik Nakit Sistemi” başlıklı teknik doküman ve sonrasındaki öncü kripto para Bitcoin (BTC) nedir ve nasıl alınır?
Kripto piyasasının öncüsü olarak kabul edilen Bitcoin gerek geniş kullanıcı tabanı, gerekse popülaritesiyle apayrı bir konumda. Peki genel hatlarıyla Bitcoin (BTC) nedir, nasıl alınır, Blockchain (blokzinciri) teknolojisi eşliğindeki çalışma mekanizması nasıldır ve yatırımında nelere dikkat edilmelidir? Gelin, merak edilen tüm soruların yanıtlarına birlikte bakalım.
Bitcoin, dağıtılmış kayıt defteri sistemi (distributed ledger) olan blokzinciri üzerine inşa edilmiş, merkeziyetsiz ve dijital/kripto para birimine Bitcoin denir. Bitcoin’in fiziksel formu yoktur, dolayısıyla internete özgüdür.
Blokzinciri adı verilen teknoloji temelinde kaydedilip saklanan Bitcoin; transfer edilebilir, yatırım aracı olarak değerlendirilebilir, ödemelerde kullanılabilir ve teknolojisi itibarıyla belirli koşullar çerçevesinde güvenlidir. Peki, nasıl ortaya çıktı, çalışma mekanizması nedir?
Bitcoin, günümüzün en çok ilgi uyandıran konulardan ve ortaya çıkışı da bir teknik dokümana dayanır. Bu kapsamdaki “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” (Birebir Türkçe karşılığı ile “Bitcoin: Eşler Arası Elektronik Nakit Sistemi”) başlıklı makale, Satoshi Nakamoto tarafından hazırlandı ve sözü edilen “Bitcoin” isimli yazılım da kısa süre sonrasında hayata geçirildi. Satoshi Nakamoto ismi kripto ekosistemindeki en gizemli konularından, çünkü takma ad olarak bir kişiyi mi, yoksa oluşumu ya da grubu mu temsil ettiği net değil.
“Gizemli isim” tarafından 31 Ekim 2008 tarihinde (anekdot olarak Cadılar Bayramı olarak kutlanan günde) paylaşılan dokümanda, ‘alternatif bir para biriminden’ söz edilerek merkeziyetsiz, yeni ve dijital bir para birimi (varlık) oluşturmaya dair detaylar kamuoyuyla paylaşıldı. Bu kapsamda blokzinciri teknolojinden ve dağıtılmış kayıt defteri sistemi üzerine inşasından, merkeziyetsiz oluşuna kadar ki tüm detaylar kamuoyuyla paylaşıldı ve Bitcoin ilk kez ortaya çıktı.
Ek bilgi olarak teknik dokümanından sonra 2009’da Genesis Bloğu adı verilen ilk Bitcoin blogu oluşturuldu ve Bitcoin ağı kullanıma açıldı, madencilik (mining) başladı. 2010’a gelindiğinde Bitcoin Market adı verilen borsa prototipi oluşturuldu ve Bitcoin, ABD doları cinsinden alınıp satılabilen bir kripto para durumuna geldi. 9 Şubat 2011’de 1 Bitcoin’in değeri, o dönemin ilk ve popüler kripto borsalarından birinde 1 ABD doları ile eşit seviyeyedeydi. Günümüzde ulaştığı çok farklı noktanın başlangıcına işaret eden 2011’de 1 Bitcoin, 1 dolardı özetle.
Bitcoin ortaya çıkışı noktasında 2008-2009 global finansal krizi önemlidir. Çünkü ilgili teknik doküman, ekonomik zayıflama ortamında yayınlandı ve ister önceden kurgulanmış olsun, ister tesadüf olsun kimilerinin mevcut ekonomik sisteme alternatif araması gibi spekülatif bir dayanak noktalarından söz edilmektedir.
İtibari paralara dijital bir alternatif olmayı amaçlayan Bitcoin, öncelikle değer saklama ve değişim aracı olarak tasarlandı. Kripto paralar, internete özgüdür ve işlemlerin işlenmesi için herhangi bir kurum ya da kuruluş gerekmez. BTC çalışma mekanizması için temel argüman, merkeziyetsiz eşler arası bir veri tabanı olan ve dağıtık dijital defter olarak ifade edilen blokzinciri teknolojisidir. Kendi blokzinciri üzerinde işler ve çalışır.
Blokzincirinde işlemler, ağdaki tüm kullanıcılar tarafından doğrulanır ve zincire benzeyen bloklara eklenir. Her blok, bir önceki blogun verilerini de barındırdığı için değiştirilemez.
Üretimi için sıklıkla işlem gücü yüksek bilgisayarlar kullanılarak mining yapılır. Mining, esasen Bitcoin ve diğer kripto varlıkları oluşturma sürecinin adıdır. Bu süreç, blokzincirine yeni işlemler eklenmesi, blokzincir ağında “yeni bloklar” oluşturulması, işlemlerin onaylanması gibi bir dizi aşama içerir. Daha fazla detaya hazır mısınız?
Bitcoin madencileri, oluşturdukları Bitcoin için belirli bileşenlere sahip ödüller kazanırlar. Sistem genellikle iki bileşenden meydana gelir: Blok ödülü ve işlem ücretleri. Bitcoin madenciliğinde her bir yeni blok için ‘madenciler’, belirli miktarlarda Bitcoin ödülü kazanır. Ayrıca BTC, 21 milyon adetle sınırlı arzı ile tanınır.
Bitcoin madenciliğine başlamadan önce izlenmesi gereken aşamalar var. Bunlar donanım, cüzdan (wallet) oluşturma, madencilik havuzu seçimi ve sisteme ilgili yazılımı yüklemedir. Tüm bunların ardından madenciliğe başlanır.
Bitcoin madenciliğinde donanım seçimi kritik bir adımı temsil eder. Çünkü özel olarak üretilmiş cihazların kullanımı gerekir. Genel itibarıyla zorluk seviyesine ve bütçeye göre gerçekleştirilen tercihlerdir. Bitcoin ve diğer kripto varlıkların depolanması ve işlemler yapılması ise cüzdanlar ile mümkün hale gelir.
Tek başına madencilik yapmak yerine ücretler ve ödeme sistemi gibi belirli özelliklere sahip genel bir ‘madencilik havuzuna’ katılmak yaygın şekilde tercih edilir. Uygun madencilik yazılımının yüklenmesi sıradaki adımdır. Donanım bağlandıktan ve yazılım çalıştırıldıktan sonra kripto madenciliği serüveni başlayabilir.
Bitcoin alım-satım işlemleri genel itibarıyla basittir. Kripto borsası denilen platformlar üzerinden işlemler gerçekleştirilebilir. Süreç kayıt, kripto para borsasına kaynak aktarımı ve aktarılan para ile Bitcoin alımı şeklindedir. Halihazırdaki Bitcoin miktarının istenen herhangi bir kısmının satışı gerçekleştirilebilir. Alış-satış için emir verilir ve bekleme süreleri çok düşüktür, işlemler hızlıca gerçekleşir.
Kripto borsaları haricinde bazı ülkelerde bulunan Bitcoin ATM’ler, P2P piyasaları denilen diğer kişilerden direkt kripto alımı yapılabilen platformlar ve geleneksel online aracı kurumlar üzerinden de işlemler sağlanabilir.
Bitcoin’in saklandığı, bir başka deyişle muhafaza edildiği yere kripto cüzdanı denir. Bitcoin ve tüm kripto varlıklar, gerektiğinde kullanılmak esasıyla blokzinciri teknolojisini temel alan kripto cüzdanlarda saklanabilir.
Birçok kripto cüzdan türü mevcuttur; bu bağlamda hosted ve unhosted wallet (sırasıyla barındırılan ve barındırılmayan cüzdan), kripto varlıkların saklanış biçimlerini ve kim tarafından kontrol edildiğini dair terimlerdir. Barındırılan cüzdan, üçüncü taraflarca sunulan cüzdanları, barındırılmayan cüzdan ise kişilerin yönetimindeki bireysel cüzdanları (self-hosted) ifade eder. Kripto cüzdan türleri ile ilgili güvenli depolama sistemlerine ise soğuk ve sıcak cüzdan adı verilir. Her biri farklı özellikler taşır ve kripto varlıkların kullanım senaryolarına (kısa-uzun süreli depolama, vb.) göre tercih edilebilir. Ayrıca güvenlik prosedürleri, belirli gereklilikler içerir.
Varlık dağılımı yapılırken hangi varlıklara, nasıl ve ne kadar yatırım yapılacağı sorularının yanıtlarının aranması tavsiye edilir. Yatırım öncesinde gelir ve toplam varlık seviyelerinden yatırım hedeflerine, portföy çeşitlendirmeden taktiksel varlık dağılım yöntemlerine kadar bir dizi bileşenin de göz önünde bulundurulması önerilir.
Bu noktada Bitcoin, portföy çeşitlendirme açısından potansiyel getiri alternatifi olarak değerlendirilebilir. Ancak bazı kritik faktörlere önem verilmesi gerekir. Zira Bitcoin ve genel hatlarıyla kripto para piyasaları volatil ve risklidir. Ayrıca spekülasyonlara açık yapılar barındırır, sonuç olarak fiyatlar hızla yükselip düşme potansiyeline haizdir ve Bitcoin yatırımı yaparken dikkat edilmesi gerekenler de şöyle sıralanabilir;
Mobil Bankacılık kanallarımızdan anlaşmalı kripto para platformlarına 7/24 Türk lirası para transferlerinizi yapabileceğinizi, Bitcoin ve diğer kripto paralara yatırım işlemlerinizi zaman kaybetmeden kolayca gerçekleştirebileceğinizi biliyor muydunuz? Kripto para transferi için Kripto Market sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bitcoin (BTC) nedir ve nasıl alınır sorularının yanıtlarını tüm yönleri ile aktardığımız bu kapsamlı içerikte şunları öğrendik:
Ana hatlarıyla Bitcoin kavramı,
Bitcoin nasıl ortaya çıktı?
Bitcoin özellikleri nelerdir?
Bitcoin’in çalışma mekanizması ve blockchain,
Bitcoin madenciliği nedir?
Bitcoin alım-satım süreci ve güvenli saklama yöntemleri,
Bitcoin yatırımında dikkat edilmesi gerekenler.
Finansal okuryazarlık, ekonomik terimler, ilginç bilgiler ve daha fazlası için bizi takip etmeye devam edin.
