Teminat Mektubu Nedir? Teminat Mektubu Nasıl Kullanılır?

Ticari hayatın olmazsa olmazı ‘güven’ unsuru ile ilgili işlevsel bir araç olan teminat mektubu nedir ve nasıl kullanılır?

Ticaret amaçlı temaslarda taraflar arasındaki güven büyük önem arz eder. Güvenin kurulması için bazı resmi araçlar devreye girebilir, işte bunlardan biri olan teminat mektubu, büyük ölçekli işletmelerin hizmet olarak tamamlamayı taahhüt ettiği yüksek profilli projeleri için gerekebilir. Ayrıca ticari anlaşmalar ve ihalelerde gerekli olabilir. Dolayısıyla iş ilişkilerinin tesisi, temellerin güçlü kılınması ve güvence gibi esaslarla kritik bir noktada işlev sağlar. Peki ticari hayatın olmazsa olmazı güven unsuru ile ilgili bir araç olan teminat mektubu nedir, nasıl alınır ve ne şekilde kullanılır? Gerekli belgeler nelerdir ve geçerlilik süresi var mıdır? Gelin bu soruların son derece kolay anlaşılır yanıtlarına birlikte bakalım.

Teminat Mektubu Nedir?

Ticaret hayatı için önemli gerekliliklerin başında güven gelir. Büyük projeler ve işlemlerde bu faktör çok daha öncelikli bir hal alır. İşletmelerin ihale süreçleri, projeler ve anlaşmalar noktasında hizmet vereceği taraf, güveni tesis etmeye ya da kuvvetlendirmeye yönelik belgeler talep edebilir. Bu belgelerden biri de teminat mektubudur.

Teminat mektubu, bankalar veya finans kuruluşları tarafından verilen ve bir şirketin ya da bireyin, üstlenmek istediği yükümlülüğü yerine getirebileceğini garanti eden resmî belgedir. Dolayısıyla bu belge ile banka veya finans kuruluşu, kendi müşterisinin iş ilişkisi temelli yükümlülüğünü üçüncü bir tarafa garanti etmiş olur. Güvence verme esasına dayalı bir belge olan teminat mektubu, alıcı tarafın riskini minimize ederek sürecin daha sağlıklı biçimde tamamlanmasına katkı sağlar. Teminat mektubu türlerine göre sınıflandırılır. 

Dijital Teminat Mektubu, kamu kurumlarına hitaben verilen ve belirli özel firmaların muhattabı olduğu elektronik teminat mektuplarının FibabankaBiz Mobil'den, işyerinizden ayrılmadan kolayca doğrudan muhattap kuruma iletebilmesidir.

Teminat Mektubu Türleri

Teminat mektubu türleri, kullanım amaçlarına göre belirlenmiştir. Buna göre teminat mektupları türlerine göre şöyle ayrılır;

• Geçici Teminat Mektubu: Geçici teminat mektubu genellikle kamu ihalelerinde gerekir. İhale süreci tamamlanana kadar geçerli olan ilgili teminat mektubu, ihale tamamlandıktan sonra geçerliliğini kaybeder. İşlevi ise ihale sürecinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde alacaklının zararının karşılanması şeklinde özetlenebilir.
• Kesin Teminat Mektubu: Sözleşme süresinin sonuna kadar geçerlidir ve yükümlülüklerin süreç boyunca eksiksiz yerine getirileceğine dair garanti sunar. Kapsamlı bir garantörlük mekanizması içerir ve şirketin taahhütlerini yerine getireceği taahhütünü teminat altına alır.
• Avans Teminat Mektubu: Bazı iş anlaşmalarının sıklıkla başında alıcı tarafından ön ödeme yapılır. Avans da denilen bu ödeme, Avans teminat mektubu, ile güvence altına alınır. Avansın amacı dışında kullanıldığı ve işverenin zarara uğratıldığı kompleks senaryoda devreye girerek zararı karşılar.
• Gümrük ve Vergi Teminat Mektubu: İthalat ve ihracat işlemleri sırasında gümrük vergileri ödenmesi ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekir. Bu kapsamdaki gümrük ve vergi teminat mektubu, ödemelerin garanti altına alınmasını sağlar. Bu mektuplar, işletmeler adına devlet kurumlarına karşı verilen bir güvencedir.

Teminat Mektubu Nereden ve Nasıl Alınır?

Teminat mektubu talep edilmelidir. Teminat mektubu için kişi veya kuruluşun, banka veya finansal kurumlarla bir anlaşma yapması elzem. Başvuruyu alan taraf, finansal yapı ve projeye uygunluk durumlarını inceleyerek bir teminat mektubu düzenleyebilir.

Alım süreci başvurunun ardından yapılan değerlendirme ile tamamlanır. Başvuru için önceden projenin detaylarının hazırlanması gerekir. Burada ihale şartnamesi, sözleşme gibi evraklar anlaşmalı bankaya/finansal kuruluşa başvuru ile birlikte sunulur.

Başvuruyu değerlendirme aşamasında kredi geçmişi, mali durum gibi veri odaklı detaylar ele alınır. Vergi levhası, faaliyet belgesi gibi evraklar istenebilir. Mali açıdan güvenilir bir müşteri olunduğunu kanıtlamaya yönelik incelemeler gerçekleşir.

Teminat mektubu ücret ve koşullara tabidir. Başvuru sırasında ödenecek meblağa ve teminatın geçerlilik süreci gibi detaylar da görüşülmelidir.

Online başvuru ile e-Teminat mektubu da alınabilmektedir. Ek prosedürler olabilir.

FibabankaBiz Mobil üzerinden kolayca başvuru dijital teminat mektubu başvurusu yapabilir, onaylanan limitleriniz ile teminat mektubunuzu oluşturabilirsiniz.

Fibabanka’da Dijital Teminat Mektubuna Nasıl Başvurulur?

Fibabanka Kurumsal mobil ve internet şubesini üzerinden Krediler- Dijital Teminat Mektubu başvurusu yapabilirsiniz. Dijital kanallarımızdan mevcut limitleriniz dahilinde belirlenmiş muhataplar için dijital teminat mektubunuzu oluşturabilir ya da yeni limit başvurusunda bulunabilirsiniz.

Bankamız müşterisi değilseniz FibabankaBiz Mobil uygulamamızı hemen indirip, dakikalar içinde video bankacılık ile müşterimiz olup, dijital teminat mektubu başvurusunu mobil bankacılık uygulamamızda gerçekleştirebilirsiniz.

Teminat Mektubu Kullanım Alanları Nelerdir?

Ticari anlaşmalarda ve projelerde kullanılan teminat mektubu, güvenin tesisinin yanı sıra işletmelere hız sağlar. Teminat mektubu ile işletmeler, hızlı bir şekilde ihalelere katılabilir ve projeleri başlatabilir.

Başlıca teminat mektubu kullanım alanları şunlardır;

• İhale ve kamu alımları,
• İnşaat işleri,
• Taahhüt işleri,
• Dış ticaret,
• Akreditif,
• Gümrük süreçleri,
• Kiralamalar,
• Lisans başvuruları,
• Vergi borçlarının ertelenmesi,
• Bayilik, vb. sözleşmeleri

Teminat Mektubu Maliyetleri ve Komisyon Oranları

Teminat mektubu maliyeti, hizmetin sunulması sırasında talep edilen ücrettir. Masraflar, ilgili belgenin süresi, türü ve tutarına göre değişir. Teminat süreci uzadıkça genelde maliyet de buna paralel olarak artar.

Teminat mektuplarının değerlendirme süreci ve belirli komisyon ücretleri vardır. Temelde teminat mektubu komisyon oranları, teminat mektubunun ‘belirli bir oranı’ nispetinde hesaplanır. İlgili hizmette bankalar tarafından sunulan farklı paket ve seçenekler değerlendirilebilir. Anlaşmalı bankanızla görüşerek daha detaylı bilgi edinebilirsiniz. Bu arada teminat mektubu örneği talep edilerek incelenebilir.

Teminat Mektubunun Geçerlilik Süresi

Türlerine göre ayrılan teminat mektuplarının her biri belirli sürelerde geçerlidir. Örneğin geçici teminat mektubu; süreli teminatlı, başlangıç ve bitiş tarihlerinin net bir şekilde yer aldığı bir belgedir. Süresiz olanlar ise kesin teminat mektuplarıdır. Bu belgelerde teminatın sürecinin açıkça yazılması önerilir. Çünkü bankaların sorumluluğu bu süre ile sınırlıdır.

Bankaların Değerlendirme Süreci

Bankalar, teminat mektubu için yapacakları değerlendirmeyi işlete ve kişi için yüksek profilli ve detaylı bir değerlendirmeyi zorunlu kılar. Zira müşterinin sorumluluğunu yerine getiremediği durumda banka devreye girecek ve yükümlülükleri yerine getirecektir. Banka veya finans kuruluşu, finansal analiz ve risk değerlendirmesini başvuruyu takiben başlatır. Amaç, müşterinin risk profilinin en güncel haliyle belirlenmesidir. Bu noktada bankalar, teminat mektubuna karşılık olarak ipotek, nakit blokesi, vb. talebinde bulunabilir. Kredi komitesi onayıyla belgenin düzenlenme ve teslimi aşamalarına geçilir.

Teminat Mektubu ve Kefalet Senedi Arasındaki Farklar

Teminat mektubu ve kefalet senedi, benzer amaçlarla alınmakla birlikte hukuki boyutları, tarafları ve sonuçları açısından bazı farklar taşır. Bunlar arasında teminat mektubunu banka veya finansal kuruluş hazırlanması ve banka taahhüdü içermesi; kefalet senedinin ise kişiler tarafından hazırlanması ve kişisel teminat sunması öne çıkar.

Diğer farklar arasında teminat mektubunda sorumluluğun bankada-finans kuruluşunda olması ve borçludan bağımsız olarak ödeme yapılması, kefalet senedinde ise kefil, borçlunun ödeme yapmadığı durumda ödemenin gerçekleştirilmesi vardır.

Ek olarak ihale, inşaat gibi büyük ölçekli işlerde kullanılan teminat mektubu daha kurumsaldır, kira gibi bireysel borçlarda işlev sunan kefalet senedi ise kişisel teminata dayalı olduğu için daha az güçlüdür.

Teminat mektubu, alacaklının talebiyle direkt olarak devreye girerken kefalet senedinde süreç daha uzundur; borçlunun borcunu ödeyemediği durumda ihtar gerekebilir.

Teminat mektubu nedir ve nasıl kullanılır sorularının yanıtlarını tüm yönleri ile aktardığımız bu kapsamlı içerikte şunları öğrendik:

• Ana hatlarıyla teminat mektubu,
• Teminat mektubu türleri
• Nereden ve nasıl alınır?
• Kullanım alanları
• Teminat mektubu maliyetleri ve komisyon oranları
• Teminat mektubunun geçerlilik süresi
• Bankaların değerlendirme süreci
• Teminat mektubu ve kefalet senedi arasındaki farklar

Finansal okuryazarlık, ekonomik terimler, ilginç bilgiler ve daha fazlası için bizi takip etmeye devam edin.