Faiz Nedir, Faiz Nasıl Hesaplanır?

Faiz Nedir?

Faiz, ödünç verilen paranın zaman içinde getirdiği ek kazancı ifade eder. Ancak bu kadar da basit değildir, zira faiz yalnızca oranlarla değil, ekonomiye, beklentilere ve güvene bağlı olarak şekillenir.

Faiz, ekonomideki yönü, güveni ve beklentileri yansıtan bir göstergedir, dolayısıyla sadece borcun maliyeti değildir. Hangi tür olursa olsun, faiz oranlarını anlamak, paranın bugün ve gelecekte nasıl değer kazanıp kaybedeceğini bilmek anlamına gelir. Özetle ekonomiyi okumak faizdeki gelişmeleri anlamakla başlar.

Faiz Nasıl Belirlenir?

Ülkelerde faizi belirleyen bazı temel unsurlar vardır. Bunlar arasında merkez bankası kararları, enflasyon beklentileri, risk algısı, küresel sermaye hareketleri ve mevcut ekonomik durum başta gelir. Merkez bankalarının, politika faizi aracılığıyla belirlediği piyasadaki genel faiz seviyesi sadece sürecin girizgâhıdır. Kredi riskinden vadeye, vadeden teminata kadar pek çok unsurdan etkilenen faiz, sabit bir oran değil, sürekli değişen bir finansal parametredir. Bu bağlamda her biri farklı teknik detaylar barındıran faiz çeşitleri de önem taşır.

Sürekli değişen ve diğer ekonomik göstergelerle etkileşim içinde olan dinamik bir kavram olan faiz konusunu doğru okumak için, bu oranların arkasındaki nedenleri, etkileri ve yansımaları anlamak büyük önem taşır.

Örneğin konuya birey perspektifinden bakarsak, faiz oranlarını takip etmek, kişisel mali kararlarınızı daha bilinçli almanıza yardımcı olur. Bu sayede, kredi çekme, yatırım yapma ya da birikimlerinizi değerlendirme gibi kararları doğru zamanda ve doğru araçlarla gerçekleştirebilirsiniz. Bu da finansal geleceğinizi doğru planlayabilmek açısından son derece önemlidir. Faiz, ekonomide farklı durumlara göre farklı anlamlar taşıyan bir terimdir.

Faiz Çeşitleri Nelerdir?

En çok karşılaştığımız faiz türleri ise şunlardır:

• Birleşik Faiz: En çok karşılaşılan faiz türlerinden biri olan birleşik faiz, anaparaya işletilen faizin anaparaya eklenmesi ile ortaya çıkan miktar üzerinden tekrar faiz işletilmesi, yani faize faiz işletilmesidir..
• Reel Faiz: Gerçek getiriyi gösteren reel faiz, nominal faizden enflasyonun düşülmesiyle bulunan orandır. Örneğin %40 faiz alınan bir yatırımda enflasyon %30 ise, reel faiz %10’dur.
• Efektif Faiz: Gerçek yıllık faiz oranıdır. Yıllık faiz oranı gibi görünse de, gerçekte yıl içerisinde kaç kez faiz hesaplandığına bağlı olarak değişen bir orana işaret eder.
• Gecelik Faiz: Kısa vadeli likidite sıkışıklıkları ve piyasa likiditesi hakkında ipucu veren söz konusu faiz türü, merkez bankası ile bankalar ya da bankalar arasındaki gecelik borçlanmalarda uygulanan faiz oranıdır.
• Basit Faiz: Özellikle kısa vadeli planlamalarda tercih edilen bu faiz türü, anapara üzerinden, sadece belirlenen süre için hesaplanan faize denir.
• Repo Faizi: Merkez bankasının bankalara kısa vadeli borç verirken kullandığı faiz oranına repo faizi denir.
• Politika Faizi: Merkez bankalarının en temel oranı olan bu faiz türü, artması ve azalması ile piyasaya yön veren ve beklentileri şekillendiren faize denir.
• Mevduat Faizi: Bankaların, müşterilerinin yatırdığı paraya karşılık olarak sunduğu getiri oranıdır.
• Aylık Akdi Faiz Oranı: Kredi veya kredi kartı borçlarının zamanında ödenmemesi halinde borcun her ay için işleyecek uygulanan faiz oranıdır.

Günlük Faiz Kazandıran Kiraz Hesap Nedir?

Kiraz Hesap; vadesiz hesabın özgürlüğü ile vadeli hesabın kazancını bir araya getiren, günlük faiz kazandıran esnek bir hesap türüdür. Avantajlı gecelik faiz oranlarıyla birikim yapan, birikim yaparken paranızı dilediğiniz gibi kullanma imkanı veren ve hoş geldin faizi sunan bir mevduat hesabıdır. TL, USD, EUR, GBP, Altın (XAU) ve Gümüş (XAG) para birimlerinden açabileceğiniz Kiraz Hesap’ta birikimleriniz gecelik vadeli mevduatta günden güne değerlenir. Ek faiz kazanımı yalnızca TL Kiraz Hesaplar için geçerlidir.

Faiz Nasıl Hesaplanır?

Faiz hesaplamasında kullanılan yöntem, faiz türlerine göre değişkenlik gösterir. En temel hesaplama biçimlerine göz atalım:

Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?

Bileşik faiz formülü şöyledir:

FV = PV × (1 + r)^n

• FV: Gelecekteki değer (Future Value)
• PV: Bugünkü değer (Present Value)
• r: Dönemsel faiz oranı
• n: Dönem sayısı

Örneğin: 2 bin TL’yi yıllık %20 faizle 3 yıl vadeli bir bileşik faizle değerlendirirseniz, yıl sonundaki tutar:2000×(1+0,20)3=2.000×(1,728)=3456 TL

Aylık Faiz Nasıl Hesaplanır?

Aylık faiz basit şekilde:

Faiz = Anapara × Aylık Faiz Oranı × Ay Sayısı

5.000 TL’lik borç için %2 aylık faizle 3 aylık ödeme:5.000 × 0,02 × 3 = 300 TL faiz ödenir.

Günlük Faiz Nasıl Hesaplanır?

Kısa vadeli hesaplamalarda:

Günlük Faiz = Anapara × Günlük Faiz Oranı × Gün Sayısı

Genellikle bankalar, yıllık faiz oranını 365’e bölerek günlük faiz oranını hesaplar.

Diyelim ki bankaya 10.000 TL yatırdınız ve bankanın size verdiği yıllık faiz oranı ise %36 olsun. Bu durumda günlük faiz oranı şu şekilde hesaplanır:

Günlük Faiz Oranı = Yıllık Faiz Oranı / 365
Günlük Faiz Oranı = %36 / 365 = 0,0986% (yaklaşık 0,000986)

Eğer para, bankada 15 gün kalırsa, kazanılan faiz:

Günlük Faiz = Anapara × Günlük Faiz Oranı × Gün Sayısı
Günlük Faiz = 10.000 TL × 0,000986 × 15 = 147,9 TL

Yani 10.000 TL’lik bir yatırım, 15 gün sonunda yaklaşık 147,90 TL faiz getirir.

Kiraz Hesap ile birikim yaparken paranızın değerini düşürmeden gecelik vadeli mevduat getirisi ile günlük faiz kazanırsınız. Daha fazla bilgi için günlük faiz hesaplama sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Faiz Oranı Yükseldiğinde Artarsa Ne Olur?

Faiz oranları yükseldiğinde, kredi çekmek daha pahalı hale gelir. Bu durumda da hem bireylerin harcamaları hem de şirketlerin yatırım iştahı azalır ve ekonomi yavaşlar. Bununla birlikte dövize olan talep de azalabilir, enflasyonun önü kesilebilir ve bu durum, üretimi ve istihdamı olumsuz yönde etkileyebilir.

Faiz Oranı Düştüğünde Ne Olur?

Faizler düştüğünde, krediye erişim kolaylaşır. Harcamalar ve yatırımlar artarken ekonomi canlanır. Aynı zamanda enflasyon riski büyür ve düşük faiz, dövize yönelimi tetikleyebilir.

Faiz ve Enflasyon Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?

Faiz, ekonominin hızını ayarlayan bir kontrol gereci gibidir ve dolayısıyla enflasyon ile arasında doğrudan bir korelasyon vardır. Enflasyon yükselirse, faizler genellikle artırılır; böylece harcamalar azalır, fiyatlar dengelenir. Faiz düşerse, harcamalar artar, bu da enflasyonu artırabilir.

Piyasalarda güveni, beklentileri ve yönelimleri de temsil eden faiz, bu bağlamda enflasyon, büyüme, işsizlik gibi makroekonomik göstergelerle de yakından ilişkilidir. Bu yüzden faizi anlayabilmek, finansal okuryazarlık meselesinin ötesinde, aynı zamanda ekonomik bir farkındalıktır.

Kısacası paranın zaman içindeki değerini, ekonomideki değişimleri ve geleceğe yönelik riskleri anlamak kısaca ekonomiyi doğru okumak, önce faiz dinamiklerini doğru anlamaktan geçer.

Faiz nedir ve nasıl hesaplanır sorularının yanıtlarını tüm yönleri ile aktardığımız bu kapsamlı içerikte şunları öğrendik:

• Ana hatlarıyla faiz kavramı,
• Faiz nasıl belirlenir?
• Faiz çeşitleri nelerdir?
• Bileşik faiz nedir?
• Reel faiz nedir?
• Efektif faiz nedir?
• Gecelik faiz nedir?
• Basit faiz nedir?
• Repo faizi nedir?
• Politika faizi nedir?
• Mevduat faizi nedir?
• Aylık akdi faiz oranı nedir?
• Faiz nasıl hesaplanır?
• Bileşik faiz nasıl hesaplanır?
• Aylık faiz nasıl hesaplanır?
• Günlük faiz nasıl hesaplanır?
• Faiz oranı yükselirse ne olur?
• Faiz oranı düşerse ne olur?
• Faiz ve enflasyon arasında nasıl bir ilişki vardır?

Finansal okuryazarlık, ekonomik terimler, ilginç bilgiler ve daha fazlası için bizi takip etmeye devam edin.