Her hakkı Fiba Grubu'na aittir. Copyright © 2025
Gerek yaygın kullanılan bir yatırım türü, gerekse işlevsel bir matematiksel terim olan basit faiz nedir ve nasıl hesaplanır?
İhtiyaçların karşılanmasının ardından geriye kalan paranın ayrı tutulmasına tasarruf denir. Tasarruf ile birlikte şekil alan yatırım ise genel itibarıyla kenara ayrılan paranın ya da para dışındaki finansal araçların, belirli amaçlar doğrultusunda artırılmasını hedefler. Bu sayede gelecekte getiri sağlamak veya mevcut sermayeyi büyütmek hedeflenir. Zira gelecek, yatırımın amacını oluşturan temel faktörlerden biridir.
Yatırım, sonraki zamanlar için yapılır. Bu kapsamdaki yatırım türlerinden biri de paraya bir sürenin ardından ek getirinin eklendiği faizdir ve faiz de türlere ayrılır. İşte bu türler arasında öne çıkan basit faiz nedir ve nasıl hesaplanır? Gelin, yanıtlara birlikte bakalım.
Yatırılan para için süre sonunda ana parayla birlikte geri alınabilen ek getiri mahiyetindeki faiz; basit, birleşik, net, brüt, nominal gibi isimlerle, farklı konseptlerdeki alt türlerine ayrılır. Bu türlerden biri olan basit faiz, bir dizi ayırt edici özellik taşır. Ancak genel itibarıyla son derece pratik detaylara sahiptir.
Genellikle bankalar müşterilerine sunulan bir yatırım seçeneği olan basit faiz, yatırımcının parasının önceden belirlediği vade süresinde faizlendirilmesi esasına dayanır. Yani anapara üzerine bir faiz oranı ile belirli süre sonunda getiri sağlar. Ayrıca süre (vade) içerisinde anapara, bir kez faizlendirilir. Vade sonundaki getirisi ve toplam para (faizin eklendiği ana para) detayları önceden bilinecek şekildedir. Basit faiz avantajları arasında anaparanın getiriye dair yatırım öncesinde bilgi sahibi olma imkanıyla artırılması vardır.
Basit faiz, yatırımcıların tasarruflarına belirli süre sonunda getiri sağladıkları bir finansal enstrüman seçeneğidir. Öngörü odaklıdır, dolayısıyla sabit oranlı olduğu için belirsizlik ve risklerden arındırılmıştır. Kolay, anlaşılır metodolojilerle getiriyi mümkün kılar. Kısa vadeli planlama ve yatırım noktasında işlevseldir.
Öte yandan basit faiz, terim olarak bir matematiksel hesaplama yönü de içerir. Basit faiz hesaplaması, çeşitli iş akışlarında gerekli olabilir. Örneğin bir borçlanma anlaşmasında basit faiz ile süre sonunda ne kadar ödeme alınacağı/verileceği önceden tespit edilebilir.
Finansal terim olarak aylık basit faiz, 6 aylık basit faiz, yıllık basit faiz gibi ifadelerle hesaplamalara dair bir fonksiyon sunar. Hesaplaması kolay olduğu gibi getiriyi de baştan belirleme temeline dayanan hesaplamalar, uygulama alanları arasındadır.
Örneğin 10.000 TL’lik bir yatırım, yüzde 20 faizle 1 yılda ne kadar getiri kazandırır dendiğinde ana para × faiz oranı × süre formülü üzerinden 10.000 × 0,2 × 1 sonucuna ulaşılır. Brüt sonuç 12.000 TL olacaktır. Gerek bireyler gerekse kurumlar tarafından kullanılan bir hesaplama türüdür.
Kısa vadeli ve getirisi sabit olan işlemler, basit faizin kullanım alanlarını oluşturur. Sabitlik ve öngörülebilirlik temelindedir, bu nedenle basit faiz genellikle;
Basit faiz nedir ve nasıl hesaplanır sorularının yanıtlarını tüm yönleri ile aktardığımız bu kapsamlı içerikte şunları öğrendik:
Finansal okuryazarlık, ekonomik terimler, ilginç bilgiler ve daha fazlası için bizi takip etmeye devam edin.
