Bileşik Faiz Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Bileşik Faiz Nedir?

Kamuya açık yatırım seçenekleri dahil olmak üzere artan sayıda ürün ve hizmet çeşitliliği ile finans dünyası, geniş bir kapsam sunarken birey, kurum ve kuruluşların finansal açıdan yetkinliği de elzemdir. Bu noktada, gündelik hayatta adından sıklıkla söz ettiren faiz; önemi, yatırım/borçlanma dahil finansal kararları etkileme gücü ve sonuçları ile temel özelliklerine hakim olmanın birçok faydayı beraberinde getiren bir terimdir. Özetle sermaye sahibinin, mevcut sermayesinin kullanım süresine karşılık olarak aldığı bedele faiz denir.

Ekonomik işleyişte kritik rol üstlenen faizde kaynaklar, diğer bir ifadeyle geçici olarak devredilirken buna karşılık gelen maliyet ise alınır. Yüzdelik bir oran üzerinden ifade edilen faizin kullanım alanı; krediler, borçlanma işlemleri, mevduatlar, tahviller, repo ve diğer finansal işlemleri içerecek şekilde geniştir. Ayrıca gerçek kazanç ve maliyetlere dair çeşitli hesaplamalarda kullanılır.

Faiz çeşitlerinden biri olan bileşik faiz, ana para üzerinden hesaplanır. Ana paraya eklenen faiz, bileşik faizde vade süresi sonunda ulaşılan ilk getiriyi ifade eder. Sürekli eklenen faizle büyüyen ana paranın yatırım süresi (örneğin 1 yıl) sonunda ulaşacağı nihai tutarın hesaplanmasıdır. Ana sermaye dönemsel olarak büyür ve faiz oranı eklenerek vade sonunda nihai tutara ulaşılır. 

Faizler, sermayeyi dönemsel olarak artırırken yeni vade süresinde de artmış olan sermaye işler. Ayrıca yatırımcının vade sürelerinin sonunda ulaşacağı getiri ve ödenecek toplam faizin bulunması temelindeki bir hesaplamayı tanımlar. Önemli bir finansal araç olan bileşik faiz ne işe yarar ve nasıl hesaplanır soruları da konuyu pekiştirmek anlamında gereklidir.

Bileşik Faiz Ne İşe Yarar?

Bileşik faiz, genel itibarıyla uzun süreli yatırımlarda yüksek getiri sağlar. Faizler, yatırımın süresi sırasında değişkenlik gösterebilir; bileşik faiz, basit faize kıyasla genellikle sermayenin daha hızlı büyüdüğü bir finansal araçtır. Uzun vadede katlanarak artan kazanç odaklıdır.

Faiz, her dönemde getiri sağlar. Anaparaya ekleme yapılacağı için artan miktar, genel itibarıyla uzun süreli yatırımlarda yüksek getiri sunar.

Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?

100 TL, yüzde 20 bileşik faizle 2 yıl vadeli yatırıldığında;

• yıl sonunda: 100 x 1,20 = 120 TL,
• yıl sonunda: 120 x 1,20 = 144 TL
• yılın sonunda 44 TL faiz getirisi olacaktır.
• yıl sonunda ulaşılan faiz getirisi dahil ana paraya ikinci yılda faiz tutarının eklenmesi, işlemin özetidir.

Herkesin kolaylıkla uygulayabileceği bir formüle dayanan bileşik faiz hesaplamasını temel seviyede sadeleştirerek özetleyeceğiz.

Hesaplamada 3 ana unsur, yani ‘’ana para’’, ‘‘yıl’’ ve ‘’faiz oranı’’ bulunur. Ana para, faizdeki ilk meblağayken (100 TL) süre ise 1 yıl için ‘1’ ile ifade edilir. Eğer 6 aylık bir sürede baz alınarak hesaplama yapılsaydı ½ kullanılabilir. Özetle süre (1) ve faiz oranı (20) ondalık bir sayı oluşturacak şekilde (yani 1,20 olarak) alınır. Ardından da ana para (100 TL) ile söz konusu ondalık sayı (1,20) çarpılır. Sonuç ise 1 yıllık süre sonunda ulaşılan tutarı (120 TL) verir ve 2. yıl için bu sonuç (120) ile ilk hesaplamadaki ondalık sayının (1,20) çarpımı gerçekleştirilir. Böylelikle bileşik faiz temelinde ulaşılan, 2 yıl sonundaki nihai sonuç (144 TL) elde edilir.

Daha teknik bir okuma için bileşik faiz formülü:

A=P×(1+nr)n×t

A=100×(1+0,20)2=100×(1,20)2=100×1,44=144 TL

Bileşik Faiz Nerelerde Kullanılır?

Bileşik faizde etki, süreyle doğru orantılıdır. Buradan hareketle emeklilik fonları, eğitim fonları, birikim hedefleri gibi uzun süreli finansal planlamalara dair hesaplamalarda kullanılan bileşik faiz, yatırımın zamanla büyümesine dair işlevsel bir araç sunar. Öte yandan yıllık faiz oranı ve anapara miktarı sabit kalırken genellikle uygulamada faiz oranları veya anapara miktarı değişebilir.

Bileşik faiz nedir ve nasıl hesaplanır sorularının yanıtlarını tüm yönleri ile aktardığımız bu kapsamlı içerikte şunları öğrendik:

• Ana hatlarıyla bileşik faiz kavramı,
• Bileşik Faiz Ne İşe Yarar?
• Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?
• Bileşik Faiz Nerelerde Kullanılır?

Finansal okuryazarlık, ekonomik terimler, ilginç bilgiler ve daha fazlası için bizi takip etmeye devam edin.